Wat Google zegt en wat onderzoekers meten: twee verschillende werelden

Google-CEO Sundar Pichai herhaalt het keer op keer: gebruikers zijn enthousiast over AI Mode en het open web krijgt meer verkeer dan ooit. Onderzoekers van de University of Pennsylvania en Northeastern University publiceerden in augustus 2026 een draft paper die dat verhaal volledig onderuithaalt.

De studie volgde 1.444 deelnemers gedurende zeven dagen. Van 1.100 mensen werden de zoekacties bijgehouden via een browserextensie die zoekgedrag, klikpatronen en SERP-snapshots vastlegde. 956 van hen vulden achteraf een enquête in.

Wat het onderzoek laat zien

Deelnemers werden willekeurig ingedeeld in drie groepen: reguliere Google Search (zonder AI), de normale Google-ervaring met AI Overviews waar Google die toont, en geforceerd AI Mode.

De uitkomsten zijn duidelijk:

  • Gebruikers in AI Mode klikten beduidend minder door naar externe websites
  • Zodra AI Overviews werden verborgen, stegen de clicks naar het open web, zonder dat de zoekervaring er merkbaar op achteruitging
  • AI Mode zorgde voor minder zoeksessies per dag, niet meer. Precies het omgekeerde van wat de onderzoekers verwachtten
  • Gebruikers beoordeelden AI Mode als minder nuttig, minder relevant en minder betrouwbaar. Bij een deel van de deelnemers was de ervaring zo slecht dat ze naar andere zoekmachines grepen
  • Het weghalen van AI-features had geen negatief effect op hoe gebruikers Search beleefden

Dit past in een groter patroon. Slechts 27,6% van alle Google-zoekopdrachten leidt nog naar het open web, en dat cijfer staat onder verdere druk nu AI Mode breder wordt uitgerold.

Wat dit voor jou betekent

Ik zie dit soort onderzoek als een bevestiging van wat publishers al maanden rapporteren: AI Mode is geen extra laag bovenop organisch verkeer, het is een vervanger. Google houdt gebruikers binnen zijn eigen ecosysteem, en jouw content fungeert daarvoor als grondstof.

De studie stelt ook een ongemakkelijke vraag direct: als het bewijs zo consistent het tegenovergestelde laat zien van wat Google claimt, hoe serieus moet je die claims dan nog nemen?

Praktisch gezien zijn dit de dingen die ik nu zou checken:

  • Kijk in Search Console naar je CTR-trend over de afgelopen zes maanden. Dalen clicks terwijl impressions stabiel blijven of stijgen? Dat is het AI-effect. Meer impressions maar minder verkeer kent vier herkenbare oorzaken.
  • Denk na over hoe je je content positioneert. Merknaam, nieuwsbrieven, directe bezoekers: traffic die niet via Google loopt, is traffic die AI Mode niet kan afpakken.
  • Blijf de discussie rond zero-click en AI citations volgen. De spelregels veranderen snel.

Het onderzoek is geen reden tot paniek, maar wel een reden om te stoppen met wachten op beter nieuws van Google.

Bron: Search Engine Journal