De Europese Commissie heeft ChatGPT officieel aangewezen als zeer grote online zoekmachine onder de Digital Services Act. OpenAI rapporteerde circa 159,1 miljoen gemiddelde maandelijkse gebruikers in de EU, ruim drie keer de drempel van 45 miljoen. ChatGPT is daarmee de eerste AI-chatbot die deze aanduiding krijgt.

Wat de DSA-aanwijzing precies inhoudt

De aanwijzing als “very large online search engine” is geen straf, maar een statuslabel met stevige verplichtingen. ChatGPT heeft vier maanden de tijd om aan extra DSA-regels te voldoen. Concreet gaat het om:

  • Systeemrisico’s identificeren en beperken: denk aan illegale content, effecten op minderjarigen, mentaal welzijn en invloed op verkiezingsprocessen.
  • Jaarlijkse externe audits: onafhankelijke toetsing van de systemen, plus opvolging van aanbevelingen.
  • Datatoegang voor toezichthouders en onderzoekers: de Commissie, nationale autoriteiten en gecertificeerde onderzoekers krijgen toegang tot platformdata.
  • Transparantie over aanbevelingssystemen: waar van toepassing moet een optie zonder profielbased personalisatie beschikbaar zijn.

De Commissie beschrijft ChatGPT als een hybride dienst die kwalificeert als zoekmachine omdat het reageert op gebruikersvragen, inclusief via websearch. Dat is precies de redenering die telt voor SEO.

Wat dit betekent voor Nederlandse marketeers

Ik zie dit als een bevestiging van iets wat we al een tijdje zien gebeuren: slechts 27,6% van Google-zoekopdrachten leidt nog naar het open web, en ChatGPT bijt intussen steeds grotere stukken uit het totale zoekvolume. De EU erkent dat officieel.

Wat je nu moet meenemen:

ChatGPT telt mee als zoekkanaal. Niet als experiment, maar als platform met 159 miljoen EU-gebruikers dat juridisch als zoekmachine wordt behandeld. Als je zichtbaarheid in AI-antwoorden nog niet serieus neemt, wordt het tijd.

Transparantieverplichtingen zijn kansen. Zodra onderzoekers toegang krijgen tot ChatGPT-data via de DSA-route, weten we straks veel meer over hoe bronnen worden geselecteerd en geciteerd. Dat gaat de discussie over AI-citaties en E-E-A-T flink voeden.

De compliance-deadline is augustus 2026. OpenAI moet dan aan alle extra eisen voldoen. Hoe dat eruitziet, bepaalt mede welke content ChatGPT wel of niet oppikt. Hou dat in de gaten, want de eerste systeemrisicorapportages gaan daarna richting de Commissie.

Mijn mening: de echte consequentie zit niet in de aanwijzing zelf, maar in de datatransparantie die eruit volgt. Zodra onderzoekers mogen graven in hoe ChatGPT bronnen selecteert, krijgen we eindelijk harde data over wat er daadwerkelijk toe doet voor AI-zichtbaarheid. Tot die tijd blijft het grotendeels giswerk.

Bron: Search Engine Journal