De shortlist bestaat al voordat jouw site wordt bezocht

Suganthan Mohanadasan van Snippet Digital ontdekte iets opmerkelijks: ChatGPT schrijft merknamen in zijn eigen zoekopdrachten voordat het ook maar één zoekresultaat heeft opgehaald. Hij las 60 gesprekken uit en keek precies naar wat er in die eerste zoekopdracht stond, op het moment dat er nog niets van het web was teruggehaald. In 21 van 27 gevallen stonden er al merknamen in die query die de gebruiker zelf nooit had ingetypt.

Concreet voorbeeld: hij vroeg naar de beste AI-notitie-app, zonder enige merknaam te noemen. ChatGPT schreef vervolgens zelf deze zoekopdracht: best AI note taking apps 2026 official pricing features Granola Notion AI Otter Fireflies Fathom Mem Limitless. Die zeven productnamen kwamen rechtstreeks uit het model, niet uit een zoekresultaat.

Hoe het mechanisme werkt

Nadat ChatGPT die eerste shortlist-query heeft uitgeschreven, volgt een zogenaamde fan-out: voor elk merk op die lijst voert het een aparte site:merknaam.com-zoekopdracht uit om prijzen en features op te halen. De volgorde is dus altijd: eerst de shortlist bepalen vanuit trainingsdata, dan pas de individuele sites ophalen.

Mis je die eerste query, dan bezoekt ChatGPT je site nooit, hoe goed die technisch ook in elkaar zit. De beslissing valt volledig vóór je server ook maar één request ziet.

Mohanadasan ontdekte ook dat de shortlist niet altijd stabiel is. Dezelfde vraag, iets anders geformuleerd, leverde soms een andere of langere lijst op. Categorieën met duidelijke marktleiders hadden stabielere lijsten dan meer gefragmenteerde markten. Zijn advies: stel dezelfde vraag minimaal vijf keer en kijk of je er telkens bij staat.

De zoekopdrachten zelf zijn trouwens gewoon leesbaar. Ze zitten in de JSON die je browser downloadt, onder de key search_queries. Open DevTools op je eigen ChatGPT-sessie en je ziet ze direct. Zo check je binnen twee minuten of ChatGPT jouw merk überhaupt kent.

Wat dit betekent als je in Nederland een merk of product runt

Dit is wat ik mijn klanten nu direct zou zeggen: ga naar ChatGPT, stel de vraag die jouw klant stelt, en lees de eerste zoekopdracht die het model schrijft. Staat jouw merk erin? Dan ben je in de race. Staat het er niet in, dan maakt het voor die query weinig uit hoeveel content je hebt of hoe sterk je backlinkprofiel is.

Dit raakt ook de bredere beweging die we al zien bij zero-click searches in Google: verkeer naar je site is steeds minder het eerste contactmoment. Bij ChatGPT is het nóg extremer, want je kunt simpelweg niet worden opgehaald als je niet op de shortlist staat.

E-E-A-T, vermeldingen in gerespecteerde publicaties, aanwezigheid op vergelijkingssites en reviewplatforms. Dat is wat je trainingsdata voedt waar dit model op draait. Traditionele SEO lost dit niet op, maar het is ook geen reden om in paniek te raken. Begin met die DevTools-check. Dan weet je tenminste waar je staat.

Bron: Search Engine Journal